زمین‌لرزه‌های تبریز

نخستین زلزله شدیددر تبریز (۸۵۸) میلادی

درسال237شمسی و244قمری برابربا858میلادی نخستین زمین‌لرزهٔ هولناک و بسیار شدیدکه درکتب وجراید تاریخی نیزبه آن اشاره شده، تبریز را با خاک یکسان کرد.

 حمدالله مستوفی درسال۷۴۰ هجری در کتاب نزهةالقلوب دربارهٔ این زمین‌لرزه می‌نویسد:

در سنهٔ اربع و اربعین و مأتین به‌عهد متوکل خلیفهٔ عباسی تبریز دراثرزلزله خراب شدو خلیفه آن را به حال عمارت درآورد0

دومین زلزله شدیددر تبریز (۱۰۴۲) میلادی

درروزدوشنبه17مهرماه 421شمسی و14صفر434قمری برابربا9اکتبر1042میلادی 184سال بعداززلزله اولی دومین زلزله شدیددر تبریز اتفاق افتاده است.

رکن‌الدین خویی در کتاب «مجمع ارباب‌الملک» و احمد غفاری در کتاب «تاریخ نگارستان» نخستین کسانی هستند که دررابطه با این زمین‌لرزه مطلب نوشته‌اند. بنابه گفتهٔ آنان، دراین زمین‌لرزه که درشب اتفاق افتاده بسیاری ازمردم براثر آن کشته و زخمی شده‌اند. پس‌لرزه‌های آن نیز تا یک ماه تبریز رامی‌لرزانده‌است.

سومین زلزله شدیددر تبریز (۱۲۷۲)

درزمستان سال651شمسی و670قمری برابربا1272میلادی 230سال بعداززلزله دومی دردوران حکومت ایلخانان زمین‌لرزهٔ بزرگ تبریز رالرزاند.

 رشیدالدین فضل‌الله همدانی درکتاب جامع‌التواریخ درسال ۷۰۴ هجری دراین‌باره می‌نویسد:

درکتاب جامع‌التواریخ چاپ بهمن کریمی نیز در این‌باره این‌چنین نوشته شده‌است:

در تاریخ سنهٔ احدی و سبعین و ستمایه درزمستان در تبریز زلزلهٔ سخت حادث شد؛ چنان‌که سرمنارهاافتاد وخانه‌ها خراب شد.

چهارمین زلزله شدیددر تبریز (۱۶۴۱)

جمعه27بهمن1019شمسی و4ذیقعده 1050قمری برابربا15فیبریه1641میلادی369سال بعداززلزله سومی زلزله شدیدی در تبریز اتفاق افتاده است.

وخسارت‌های فراوانی را به‌بار آورده‌است. این زمین‌لرزه درشامگاه جمعه در یکی از روزهای سرد زمستان رخ داده‌است. مینورسکی درتاریخ تبریز ،این زمین‌لرزه را ازقول آراکیل تبریز ی یاد کرده‌است0

احمد کسروی در این‌باره می‌نویسد:

خبر این حادثه راآراکیل تبریز ی که یکی ازمورخان ارمنی است و در آن زمان‌ می‌زیست درکتاب خود به تفصیل بسیارنگاشته‌است: درسخت‌ترین روزهای زمستان، درهنگامی که برف ازآسمان می‌ریخته ومردم خویشتن رابه پناه خانه‌ها کشیده بودند،ناگهان زمین چنان می‌لرزد که دریک آن، همهٔ پستی وبلندای شهر یکسان میگردد.دراین حادثه‌است که کوشک پادشاهی «شام‌غازان» که اززمان غازان‌خان به یادگارمانده ویکی ازباشکوه‌ترین عمارت‌های تاریخی ایران به‌شمارمیرفت،ازهم فروریخته، جزیک مشت ویرانه، نشانی از آن نمی‌ماند. هم‌چنین مسجدتاریخی «استاد و شاگرد» ودیگرمساجدکه هرکدام یادگار پادشاهی یاوزیری بود،همه ویرانه می‌شود.آراکیل می‌نویسد: روز نخست که این لرزش زمین روی داد،دربیرون شهربه ویژه در خسروشهرواسکو، همهٔ آبادی‌ها ویرانه شدندو یک دهی که برسرکوهی نهاده بود، پاک به زمین فرورفت وازکوههاچشمه‌های سیاه روان شدند.روزسوم که لرزش سخت دیگری روی داد،این چشمه ناپیدا گشته، چشمه‌های سیاه دیگری انوپیداشدند.می‌گوید:این زمین‌لرزه تا شش‌ماه دوام داشت؛ بدین‌سان که تادوماه در شبانه‌روزچندبارلرزش روی می‌داد،سپس کم‌ترشده درشبانه‌روزیک‌بارروی می‌داد تا پس ازشش‌ماه دیگرروی نداد.

دریکی ازگزارش‌های دورهٔ صفویان دربارهٔ این زمین‌لرزه این‌چنین آمده‌است:

تفصیل واقعهٔ زلزله که درتاریخ عصر یوم‌الجمعه چهارم ذیقعدةالحرام سنهٔ ۱۰۵۰ در دارالسلطنهٔ تبریز واقع شد، محمد نصیرصاحب توجیه نواب مستطاب ورستم‌خان سپهسالارایران باسایرنویسندگان معظم‌الیه بجهة تشخیص نسخهٔ مذکورمقررشدآن‌چه منزل به منزل درشهرونواحی واقع شده،خرابی دیواروخانه متوفی شده بودند، سوای جمعی که صاحب نداشتند ومشخص نبودندوجمعی مجروح بودند،به قلم درنیامد.مرد: ۵٬۹۸۴ نفر، زن: ۵٬۱۴۴ نفر، پسرودختر ۱٬۴۸۵ نفربابت خانه که خراب شده، سوای جدار و مساجد وبقاع ودکاکین وخانات، دوازده هزارونهصدوهشتادودوباب. بابت بلده که منازل آن درجزومشخص شده: چهارده هزارونودوپنج باب خراب: دوهزاروشصت وچهارباب شکسته: دوهزاروسی ویک باب. نواحی که خانه‌های درجزومشخص نبود: هشت هزاروپانصدوبیست وپنج باب.

در کتاب «ذیل تاریخ عالم‌آرای عباسی» در این‌باره این‌چنین نوشته شده‌است0

وهم دراین سال درحدود خطهٔ طرب‌انگیزدارالسلطنهٔ تبریز ودهخوارقان به آفت زلزله و انهدام بنیان ابنیه وعمارات، دوازده هزار کس اززن ومردوخردوبزرگ وپیروجوان به خاک افتاده اند،سایرمردمان ازآن آفت شدیدایمن گردیدندوخرابی ابنیه وعمارات بسیاری ازقراومزارع آن دیار به جایی رسید که دوروقصوررفیعه تودهٔ خاک گردیده0

پنجمین زلزله شدیددر تبریز (۱۶۵۰)

درسال1029شمسی و1060قمری برابربا1650میلادی9سال بعداززلزله چهارمی زمین‌لرزهٔ بزرگ در تاریخ تبریز به‌وقوع پیوست.

 احمد کسروی در این‌باره می‌نویسد:

پس ازنه سال حادثه، زمین‌لرزهٔ بسیار سخت در تبریز روی داده، آسیب فراوان رسیده است0

ششمین زلزله شدیددر تبریز (۱۷۲۱) میلادی

شنبه ششم اردیبهشت1100شمسی و28جمادی الثانی1133وتااول محرم1134قمری برابربا26آوریل 1721میلادی71سال بعدازپنجمین زلزله، زلزله شدیدی در تبریز اتفاق افتاده است0

 خرابی‌های بسیاری راموجب شد.دریکی ازاسناد موجود در کتابخانهٔ مرکزی دانشگاه تهران به شمارهٔ ۵۶۷۷ دراین‌باره آمده است:

ازغرایب زلزلهٔ تبریز آن‌که در سنهٔ ۱۱۳۳ اودئیل در بیست و هشتم جمادی‌الثانی دو ساعت ونیم ازروز گذشته،زلزلهٔ عظیم شدکه تبریز بالکلیه منهدم گردید که دیگرعمارت نماند.درآن وقت قریب به چهل وپنجاه هزارخانه خراب شده بود، سوای مساجدورباط وحمام وبازار،تخمیناً به‌قول تبریز یان، شصت هزار نفرفوت شده بود،سوای مردم غریب که ازتمامی ممالک درآنجاآمده بودندوازایشان دربازاروحمام قریب به چهل هزار کس فانی شده که مجموع صد هزار نفرمی باشد.

«میرزا محمدحسن زنوزی» در سال ۱۲۱۶ هجری در کتاب «ریاض‌الجنه» دربارهٔ این زمین‌لرزه می‌نویسد:

سه سال پیش ازاستیلای رومیه (ترکان عثمانی) بدارالسلطنهٔ تبریز ، بیست و هشتم جمادی‌الثانیه، یوم یکشنبه یک‌ساعت و نیم ازروزگذشته، سنهٔ هزاروصدوسی وسهٔ هجری (۱۶ آوریل ۱۷۲۱ م) زلزلهٔ عظیم در تبریز اتفاق افتاد وجمع کثیری ازمردان وزنان هلاک شدندوبه اکثر ابنیهٔ عالیه ازمساجدومدارس ومقابرشکست فاحش وظاهرراه یافت، نهایت بالمره منهدم گردید.

«اوژن فلاندن» پس ازسفربه ایران دربین سال‌های ۱۸۴۰ و ۱۸۴۱، دربارهٔ این زمین‌لرزه می‌نویسد:

سخت‌ترین آن‌ها در سال ۱۷۲۱ اتفاق افتاده وهشتادهزارنفرجمعیت این شهرراازبین برده‌است. این واقعه درزمان شاه سلطان حسین و به وقتی است که این شاهزادهٔ تیره‌بخت می‌خواست سلطنت را به یک افغان فتنه‌جو که در این وقت اصفهان رامحاصره کرده بود، واگذار نماید.

اعتمادالسلطنه درکتاب «منتظم ناصری» دراین‌باره آورده‌است:

دراین سال (۱۱۳۴) زلزلهٔ شدیدی در تبریز اتفاق افتاده، تمام شهرراخراب کردو دویست و پنجاه هزارنفرسکنهٔ این شهر تلف شدند... درسنهٔ هزاروصد و سی وچهار،چنان زلزله در تبریز اتفاق افتادکه نودهزارکس ازشهروحوالی ازبین رفته است وهواتیره وتارشدکه روشنی آفتاب را کس نمی‌دید.

لرد کرزن در سال ۱۸۹۱ در کتاب «ایران و قضیهٔ ایران» در این‌باره می‌نویسد:

تاریخ‌نویس معتبر «کروزینسکی» روایت می‌کند که در زلزلهٔ ۱۷۲۱ م، ۸۰٬۰۰۰ تن در تبریز دراثرزلزله به خاک هلاک افتاده اند.

هفتمین زلزله شدید تبریز (۱۷۷۴)           

زمین‌لرزهٔ وحشتناک دیگری در سال ۱۷۷۴ سراسر منطقهٔ آذربایجان و به‌خصوص شهر تبریز رالرزاندوازشدت ویرانگری به «بلای وحشتناک» شهرت یافت:

هشتمین زلزله شدید تبریز (۱۷79) میلادی                                       

در کتاب «ریاض‌الجنه» دراین‌باره آمده‌است:

یکشنبه 13دیماه1157شمسی و14ذی الحجه سال1192وتااوایل سال1193  و3ژوئن1779میلادی53سال بعدازهفتمین زلزله تخمیناً دوساعت ازشب گذشته سه مرتبه زلزله شدیددر تبریز اتفاق افتاده است0

وشهروحومه همه باخاک یکسان شده است اعم ازهمهٔ ابنیهٔ عالیه و آثار مستحکمهٔ قدیمه ازمدارس ومعابرومعابد وعمارات بالمره خراب گردید؛ بی‌اغراق دیواری به بلندای یک وجب نماندوتخمیناً دوازده فرسخ ازاطراف به شهرتخریب یافته بودوتاکنون این قسم زلزله درین شهراتفاق نیفتاده بودوتخمینا اعلام شده که دویست هزارنفربومی وغریب ازشهربه اطراف فرارکرده اند واکثرخانه ‌ها خراب و درهمان شب تاصبح تخمیناً چهل مرتبه چنان زلزله شدکه هرگاه عمارت و آبادی دیگری راازدفعه اولی بیشترخراب میکرد0

دراکثر کوه‌ها شکاف عظیم پیدا شدودرراه شبلی شکاف طولانی که قریب به هفت فرسخ طول داشت به هم رسید وازمشاهیر آن شهرعلامةالعما ملاابوعلی مراغه‌ای و قدوةالفضلا آقامیرزابابا وملااسمعیل ومیرزافضل‌الله طبیب وعمدةالامرافضل علی‌بیک خلف و نجفقلی‌خان دنبلی بیگلربیگی دارالسلطنه بود که همهٔ ایشان ازجملهٔ بی‌نظیران زمانه بودند و تا ده دوازده سال در آن دیار زمین درزلزله ومردم درولوله بود.ازاول زلزله تا ششم صفرالمظفرآن سال هر شبانه‌روزتخمیناً سی و چهل مرتبه زلزله می‌شد،نهایتامخرب نبود. اما درروزشنبه ششم آن ماه یک ساعت از زوال گذشته و در شب یک‌شنبه چهاردهم ماه ذی حجه الحرام سه ساعت تخمیناً ازشب گذشته، زلزلهٔ شدیدی واقع شد که کم‌ترازاول نبود.

میرزاحسن طباطبایی تبریز ی (منشی اسرار) در سفرنامهٔ «تبصرةالمسافرین» دربارهٔ این زمین‌لرزه می‌نویسد:

چند مرتبه زلزلهٔ شدید در شهر تبریز اتفاق افتاده که صدمهٔ کلی وخسارت مالی و جانی به اهل شهر رسیده، ازاین زلزلهٔ اخیره به شهر تبریز خرابی کلی روی داده، قریب به چهل هزارنفرازنفوس محترمه تلف شدند. لیلهٔ شنبه ذی‌الحجةالحرام سال ۱۱93 (ه.ق.) دو ساعت ازشب رفته بوده‌است که ابنیهٔ رفیعه وآثارعالیه خراب و منهدم شده‌اند. عمارات شنب‌غازان، مسجد معروف صاحب‌الامر علیه‌السلام، مسجدجامع طولانی، مدرسهٔ سیدحمزه، مدرسهٔ صادقیه و طالبیه، طاق خواجه تاج‌الدین علیشاه، قلعه و مسجد و مدرسهٔ رشیدیه، مسجد جامع جهانشاه...

نجفقلی‌خان پس ازدفن مردگان و بیرون‌آوردن دارایی‌ها اززیرخاک، خانوادهٔ خودراروانهٔ خوی کردودربهارسال بعدبرای حفاظت تبریز درمقابل افشار، شقاقی‌هاوکردها، شروع به ساختن برج برروی این شهر کرد.این شهرهم‌چنین دوازده دروازه داشت.

فهرستی از زمان و میزان قربانیان زمین لرزه های به وقوع پیوسته در ایران در ذیل به طور خلاصه ارائه می شود :

- آوریل سال ۱۹۶۰ (فروردین / اردیبهشت ۱۳۳۹) ۴۵۰ تن در شهر لار، واقع در جنوب کشور کشته شدند.

- سپتامبر ۱۹۶۲ (شهریور / مهر ۱۳۴۱) ۱۱ هزار تن کشته و ۲۰۰ روستا در غرب تهران ویران شد.

- اوت ۱۹۶۸ (مرداد / شهریور ۱۳۴۷) حدود ۱۰ هزار تن در استان خراسان جان سپردند.

- آوریل ۱۹۷۲‌ (فروردین / اردیبهشت ۱۳۵۱) پنج هزار و ۴۴ تن در جنوب کشور کشته شدند.

- آوریل ۱۹۷۷ (فروردین / اردیبهشت ۱۳۵۶) حدود ۹۰۰ تن در منطقه اصفهان جان باختند.

- سپتامبر ۱۹۷۸ ((شهریور / مهر ۱۳۵۷) ۲۵ هزار تن در شرق ایران کشته شدند.

- نوامبر ۱۹۷۹ (آبان / آذر ۱۳۵۸) ۶۰۰ تن در شمال شرقی ایران جان سپردند.

- ژوئن ۱۹۸۱ (خرداد / تیر ۱۳۶۰)، یکهزار و ۲۸ تن در استان کرمان کشته شدند.

- ژوئیه ۱۹۸۱ (تیر/ مرداد ۱۳۶۰) یکهزار و ۳۰۰ تن در استان کرمان جان باختند.

- ۲۱ ژوئن ۱۹۹۰ (۳۱ خرداد ۱۳۶۹) حدود ۴۰ هزار تن در شهر رودبار در شمال کشور در اثر سنگین ترین زمین لرزه کشته شدند.

- ۲۸ فوریه ۱۹۹۷ (۱۰ اسفند ۱۳۷۵) حدود یک هزار و ۱۰۰ تن در اردبیل کشته شدند، بزرگی آن زمین لرزه، ۵/۵ درجه در مقیاس ریشتر بود.

- ۱۰ مه ۱۹۹۷ (۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۵) یکهزار و ۶۱۳ تن در بیرجند بر اثر زمین لرزه با بزرگی ۷/۱ درجه در مقیاس ریشتر، جان باختند.

زمین‌لرزه بم، زمین‌لرزه‌ای بود به شدت ۶٫۶ ریشتر که در ساعت ۵:۲۶ بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ شهر بم و مناطق اطراف آن در شرق استان کرمان را لرزاند.

طبق آمار رسمی این زمین‌لرزه ۲۶٬۲۷۱ قربانی، ۳۰ هزار مجروح و بیش از صدهزار نفر بی‌خانمان به جای گذاشت.

زمین لرزه های اهرهریس -ورزقان(دراستان آذربایجانشرقی)

درروزشنبه21مرداد1391برابربا22ماه مبارک رمضان1433هجری قمری و11آگست2012میلادی دوزمین لرزه بزرگ باقدرت تقریبی6.2و ۶٫4 ریشتر درساعات16.53و17.4دقیقه شهرستانهای اهر - هریس - ورزقان ومنطقه آذربایجان را بشدت لرزانده است درنهایت حداقل ۳۰۶ نفر کشته وحدود20هزارخانه در450روستاتابعه شهرستانهای مذکورتخریب گردیده است.

به گفته کارشناسان امور شهری مقاوم سازی ساختمانها و تقویت سازه های ساختمانی در امور شهرسازی و احداث بنا در شهرها و استفاده مناسب از تحقیقات در حوزه زمین شناسی و اقلیمی اساسی از جمله مولفه های بسیار مهمی است که در کاهش خسارت و تلفات زمین لرزه هایی از این دست می تواند نقش مهمی داشته باشد. این واقعیت که ایران در کمربند زلزله جهانی قرار دارد و استفاده از تجربیات دیگر کشورهای زلزله خیز و موفق در ساماندهی به امور شهری و مقاوم سازی شهرها در مناطق زلزله خیز بیش از گذشته احساس می شود.
کارشناسان فن معتقدند در صورتی که هزینه های گزاف امداد رسانی و جبران خسارتهای مادی و معنوی حوادث طبیعی نظیر سیل و زلزله در مسیر بازسازی و ایجاد تغییرات بنیادی در حوزه شهرسازی و تمهیداتی لازم برای پیشگیری از حوادث غیر مترقبه قرار گیرد، نتایج به مراتب بهتر از گذشته خواهد بود.

طبقه بندی شدیدترین زلزله ها بر اساس تعداد قربانیان از ابتدای تاریخ

۱- بیش از ۸۰۰ هزار نفر قربانی در زلزله ۸ ریشتری ۲۳ ژانویه ۱۵۵۶ در شانژی چین

۲- بین ۲۵۰ تا ۷۰۰ هزار نفر قربانی در زلزله ۷٫۵ درجه ریشتر در “تانگشان” چین در ۲۸ جولای ۱۹۷۶

۳- زلزله ۲۲  می ۱۹۶۰ در شیلی به بزرگای ۹٫۵ درجه در مقیاس ریشتر اتفاق افتاد که هزار و ۶۵۵ کشته برجای گذاشت.

۴- ۲۵۰ هزار کشته در زلزله “آنتیکیا” در نزدیکی ترکیه ۲۱ می ۵۲۸ که احتمالا ۸ ریشتر بوده است.

۵- زلزله ۱۶ دسامبر ۱۹۲۰ در “گانسو” چین با بزرگای احتمالا ۷٫۸ ریشتر ۲۳۵ هزار کشته برجای گذاشت.

۶- در زلزله همراه با سونامی سوماترا در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۴ تعداد ۲۳۰ هزار کشته ثبت شد.

۷- زلزله ۷ ریشتری ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰ در “پورتو پرنس” هائیتی سبب مرگ ۲۲۳ هزار کشته شد.

 

10 زمین لرزه بزرگ جهان – زلزله های بزرگ دنیا

در پی زلزله ۸٫۹ ریشتری مهیب چند روز پیش در نزدیکی سواحل شرق ژاپن و آسیب دیدن بسیاری از تاسیسات زیربنایی این کشور، سازمان لرزه نگاری و زلزله شناسی آمریکا، لیستی از ۱۰ زلزله بزرگ تاریخ را منتشر کرده است.

به گزارش دادنا، در لیست مورد اشاره، زلزله دیروز سندای ژاپن در رده پنجم بزرگترین زلزله تاریخ ثبت شده است.

لیست بزرگترین زلزله های رخ داده در تاریخ جهان به ترتیب شدت آن عبارتند از:

۱- زلزله شهر والدویدا در شیلی – شدت ۹٫۵ ریشتر – ۲۲ می ۱۹۶۰

بزرگترین زلزله ثبت شده در تاریخ زلزله ۹٫۵ ریشتری در شیلی است که با وجود قدرت بسیار زیاد، به علت وقوع در عمق در مقایسه با زلزله های بزرگ دیگر تاثیرات چندان مخربی به جای نگذاشت. زلزله ۱۹۶۰ شیلی، حدود ۲۰۰۰ کشته و دو میلیون بی خانمان به جای گذاشت.

۲- زلزله بخش پرنس ویلیامز سوند در آلاسکا – شدت ۹٫۲ ریشتر – ۲۷ مارس ۱۹۶۴

مرکز این زلزله در بخش غیرمسکونی در ایالت آلاسکا رخ داد که منجر به کشته شدن ۱۲۸ نفر از ساکنین شهرهای مجاور شد. ریشه بسیاری از درختان منطقه در پی این زلزله از ریشه درآمد. این زلزله باعث بوجود آمدن سونامی های بسیاری در اقیانوس آرام شد.

۳- زلزله شهر سوماترا در اندونزی – شدت ۹٫۱ ریشتر – ۲۶ دسامبر ۲۰۰۴

سومین زمین لرزه پرقدرت تاریخ، باعث به وجود آمدن یک سونامی و فاجعه‌ ای شد که در ۱۲ کشور جهان بیش از ۲۶۶ هزار کشته به جای گذاشت. تنها در اندونزی ۱۶۵ هزار و ۷۰۰ نفر و در سریلانکا، ۳۵ هزار و ۴۰۰ نفر جان خود را از دست دادند.

۴- زلزله شهر کام چاتکا در روسیه – شدت ۹ ریشتر – ۴ نوامبر ۱۹۵۲

زلزله ۹ ریشتری کام چاتکای روسیه باعث بوجودآمدن سونامی بزرگ در اقیانوس آرام شد که امواج مخرب آن به شمال ژاپن و، جزیره هاوایی و سواحل غربی آمریکا نیز رسید.

۵- زلزله شهر سندای ژاپن – شدت ۸٫۹ ریشتر – ۱۱ مارس ۲۰۱۱

زلزله دیروز در سواحل شرقی ژاپن، تاکنون حدود هزار کشته به جای گذاشته است. ابعاد خسارت به راه های ارتباطی و شبکه های حمل و نقل تا اندازه ای است که ارزیابی کامل وضعیت و شمار تلفات دشوار است. پس از آن که سیستم خنک کننده تاسیسات هسته ای فوکوشیما دائیچی از کار افتاد مقامات آن را تعطیل کرده و به دو هزار سکنه منطقه گفتند این مکان را ترک کنند. آمار کشته شدگان و خسارت ناشی از آن تا لحظه تهیه این گزارش در حال افزایش است. این زلزله بزرگترین زلزله ثبت شده در تاریخ ژاپن است.

۶- زلزله شهر مائول شیلی – شدت ۸٫۸ ریشتر – ۲۷ فوریه ۲۰۱۰

زمین‌لرزه مائول شیلی، زمین‌لرزه ۸.۸ ریشتری بود که دست‌کم ۷۰۰ کشته برجای گذاشت. مرکز این زلزله در ۳۲۵ کیلومتری سانتیاگو، پایتخت شیلی بود. در پی این زمین‌لرزه در ۵۳ کشور اعلام خطر سونامی شد.

۷- زلزله شهر اکوادور-کلمبیا – شدت ۸٫۸ ریشتر – ۳۱ ژانویه ۱۹۰۶

در پی زلزله ای که ۱۰۵ سال پیش در مرز کلمبیا و اکوادور رخ داد، حدود ۱۵۰۰ نفر کشته و حدود ۵۰۰۰ نفر زخمی شدند و سونامی بزرگی سراسر اقیانوس آرام را درنوردید.

۸- زلزله شهر سوماترای اندونزی – شدت ۸٫۸ ریشتر – ۲۵ نوانبر ۱۸۳۳

بر اساس شواهد و یاددشتهایی که درباره زلزله ۱۸۳۳ سوماترای اندونزی باقی مانده، در اثر این زلزله بزرگ بسیاری از ساکنین شهر سوماترا از بین رفتند و چندین روستا نیز بکلی زیر خاک مدفون شد. آمار دقیقی از کشته شدگان وجود ندارد اما تخمین می زنند حدود ۸۰ هزار نفر از بین رفته باشند.

۹- زلزله کاسداکیای اقیانوس آرام – شدت ۸٫۷ ریشتر – ۲۶ ژانویه ۱۷۰۰

این زلزله در اقیانوس آرام و نزدیکی سواحل غربی مشترک آمریکا و کانادا رخ داد. اطلاع دقیقی از آمار خسارات جانی و مالی این زلزله و سونامی پدید آمده نیست اما گزارش هایی به جای مانده که دهکده هایی در ژاپن و مناطقی مسکونی در غرب آمریکا بکلی زیر آب رفتند.

۱۰- زلزله جزیره رت آیلند آلاسکا – ۸٫۷ ریشتر – ۴ فوریه ۱۹۶۵

وقوع این زلزله بزرگ به علت عمق زیاد و رخ دادن در مکان غیر مسکونی، خسارت جانی در پی نداشت و تنها به تاسیسات محلی در آلاسکا آسیب زد.